İnternet Kanunu TBMM’de Görüşülmeye Başlanmadan Uygulanmaya Başladı mı?

Geçen hafta Başbakan Tayyip Erdoğan ve kızı Sümeyya Erdoğan’a ait 2 telefon kaydının yayınlanması üzerine erişimi engellenen “SoundCloud.com”‘ olayında tuhaf olan engelleme sayfasıydı. Sosyal medyada da “şu mu, bu mu?” diye tartışılan bu sayfada, her zamanki aksine “şu mahkemenin şu kararı çerçevesinde” açıklaması olan bir sayfa yerine “Application Blocked” ifadesi olan bir sayfa geliyordu. Bu sayfada durumun ISS firmanın kuralları (policy) ile uyuşmadığı ve bilginin o firmadan alınması gerektiği şeklinde bir mesaj yer alıyordu.

Toplumdan ve Bilişim STK’larından geniş şekilde tepki gören internet maddelerini içeren torba kanun TBMM’nin Genel Kurulu’nda bugün görüşülmeye başlanacak. Bu kanunla ilgili olarak gösterilen tepkilere rağmen, ilgili bakanlık olan Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ve BTK yetkilileri propoganda çalışmaları yapmaya devam ediyorlar ve bunun aslında bir sansür olmadığını, daha önce (halen içinde olduğumuz 5651 yasası ile mahkeme kararlarının) bir sansür olduğunu söylüyorlar. Bu da yıllardır 5651’in sansür olmadığını duyduktan sonra, ayrıca ilginç tabi.

Ancak geçen hafta meydana gelen bir olay, bize sansürün daha da yoğun gelmekte olduğuna işaret ediyor gibi gözüküyor.

Geçen hafta Başbakan Tayyip Erdoğan ve kızı Sümeyya Erdoğan’a ait 2 telefon kaydının yayınlanması üzerine erişimi engellenen “SoundCloud.com”‘ olayında tuhaf olan engelleme sayfasıydı. Sosyal medyada da “şu mu, bu mu?” diye tartışılan bu sayfada, her zamanki aksine “şu mahkemenin şu kararı çerçevesinde” açıklaması olan bir sayfa yerine “Application Blocked” ifadesi olan bir sayfa geliyordu. Bu sayfada durumun ISS firmanın kuralları (policy) ile uyuşmadığı ve bilginin o firmadan alınması gerektiği şeklinde bir mesaj yer alıyordu.

Bu mesajı aşağıda görebilirsiniz.

app

 

 

 

3 gündür çeşitli teknik uzmanlarla yaptığımız görüşmelerin uzantısında vardığımız düşünce ise ; bu engellemenin daha TİB ya da Mahkeme kararı olmadan Türk Telekom tarafından yapılmış olma düşüncesiydi. Çünkü dediğimiz gibi sayfada yazan hata mesajında, şirket kuralları çerçevesinde bir bloklama olduğu belirtiliyordu.

Bu düşünceye varınca, konuyu bugün Türk Telekom’a sorduk. Bugün ülkemizdeki internet altyapısının ve abonelerinin % 90’ından fazlasına sahip olan firmaya şu sualleri gönderdik;

      Soundcloud sistemindeki kapatmayi teknik anlamda takip ettiğimizdeTürk Telekom tarafından engelleme yapıldığı görülüyor.
    1. URL engelleme şu anda devrede midir? Eğer öyle ise kanun henüz çıkmadan hangi kural çerçevesinde uygulanıyor?
    2. URL engelleme tüm siteye değil, sadece belli linkler için uygulanacak denilirken, bu olayda bütün siteye uygulanma nedeni acaba nedir?
    3. BTK’nın mevcut kuralları çerçevesinde “company policy” yani bir ISS’in kendi başına engelleme yapması suç teşkil ediyor. Acaba bunu hangi çerçevede yaptınız?

Gelen cevap şu şekildeydi ;

Turk.internet.com – URL açıklaması

Şirketimize mahkemeler/ savcılıklar tarafından iletilen ve işletmeci olarak mevzuat gereği uygulamakla yükümlü olduğumuz erişime açma-kapama kararları yerine getirildiğinde bir uyarı sayfası ile söz konusu erişime kapama işleminin dayanağı mahkeme/savcılık karar bilgileri bu sayfada paylaşılmakta bu sayfa ile internet kullanıcılarının ve site sahiplerinin bilgilendirilmesi amaçlanmaktadır.

Şirketimiz tarafından bugüne kadar yapılan tüm erişime açma ve kapama işlemleri mahkeme –savcılık kararı ve/veya yetkili kurum talebi ile gerçekleştirilmiştir.

Şirketimiz tarafından erişime kapatıldığı belirtilen “Soundcloud.com” web sitesine erişimin engellenmesi de Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB) tarafından şirketimize iletilen İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 16-1-2014 tarih ve 2012/656 sayılı kararına istinaden uygulanmaktadır.

Konuyu bilgilerinize sunar, ihtiyaç duyacağınız ek bilgiler için her zaman yardıma hazır olduğumuzu belirtiriz.

Saygılarımızla,
Türk Telekomünikasyon A.Ş.

Bu açıklama üzerine kendilerine önce telefonla arayarak şu soruyu soru sorduk;

      “Bu açıklamanız, sayfadaki mesajı açıklamıyor. Sayfadaki mesaj “servis sağlayıcınızın kuralları” diyor. Bu mesajın neden orda olduğunu ve neden diğer engellemelerde olduğu gibi TİB’in mahkeme kararını gösteren sayfasının yer almadığını açıklar mısınız?”

Ancak bu sorumuza makul bir sürede cevap dönülmedi. O zaman mail ile şöyle sorduk ;

      Telefonda bahsettigimiz üzere, sayfada görülen mesaj, bize önce Türk Telekom tarafından bloklandığı, sonradan TIB kararı çıktığı şeklinde düşündürtüyor.. Bu konuda henüz donmediniz. Haberi böyle yayınlamak durumunda kalacagız..

Bunun üzerine gelen cevap ise şu şekildeydi;

Kesinlikle belirttiğiniz şekilde bir uygulama yok. Sizinle görüştükten sonra bunu teknik ve hukukla ilgili arkadaşlar teyit etti. Olayın akışı size ilettiğimiz açıklamadaki gibidir.

Aksi bir yorumun yanlış olacagini belirtmek isteriz.

Ancak bu cevabın hemen arkasından ilginçtir ki; SoundCloud sayfasındaki bloklama mesajı değişti. “Application Blocked” sayfası yerine klasik TİB engelleme sayfası gözükmeye başladı. Bu sayfanın resmini aşağıda görebilirsiniz.

soundcloud2

 

 

 

 

 

 

Bunun Anlamı Nedir?

Yeni internet maddelerinin nasıl uygulanacağının şimdiden göstermesi açısından ilginç bir örnek bu. Bulgular şu şekilde;

  • SoundCLoud engellenmiş ve hatta sadece kayıtların olduğu sayfalar değil, SoundCloud’un başka sayfalarına ses bandı yüklenir diye site toptan engellenmiş.
  • Yetkililer, olayı sürekli olarak “vatandaşların kişisel hakları” ifadesini kullanarak, değişiklikleri savunuyorlar ama bugünlerde hakkı korunan diye gördüğümüz tek vatandaş Başbakan Erdoğan. Ona ait ses ya da video kayıtları yayınlanan site farkedilince hemen engelleniyor ( 4 saat kuralı)
  • Bu arada siteye “uyar-kaldır” uygulanmıyor (örnek Vagus.Tv).
  • Diğer yandan daha kanun yürürlülüğe girmeden ve hatta TBMM Genel Kurulu’nda tartışmaya bile başlamadan engelleme uygulanmaya başlamış.
  • Eğer Türk Telekom bunu yapmışsa da, hani ISS’ler bu kanunla “sezardan çok sezarcı davranabilirler” yorumu yapılmıştı; onun bir örneği ortaya konulmuş gibi gözüküyor. Başbakana ait bir telefon kaydı ortaya çıkınca, şirket engellemeyi hemen uygulamaya almış gibi gözüküyor. Hatta TİB kararından da önce.

Bu arada İlgili Kapatma Kararına da Bakalım

SoundCloud sayfasına yeni yerleştirilen engelleme kararına bakarsak; 2012/656 sayılı bir karar görüyoruz. Bu karar nedir diye baktığımızda, Google’dan gelen ilk bilgi ; 2.operasyonla ismi gündeme gelen Savcı Muammer Aktaş’ın şu sözleri ile karşılaşıyoruz;

Uzun bir süredir, içinde kamuoyu tarafından yakından tanına kişileri ve bir kısım kamu görevlileri hakkında önemli iddiaların bulunduğu, çıkar amaçlı suç örgütü kapsamında ihaleye fesat karıştırmak, rüşvet, nüfuz ticareti, sahtecilik, tehdit, 2863 sayısı yasaya muhalefet gibi suçlara ilişkin 2012/656 sayılı soruşturmayı yürütmekteydim. Kanunun emri gereği gizli olarak yürütülmesi gereken soruşturmanın deşifre edilip basına yansımaya başlaması ve delillerin karartılmasına yönelik olarak önlem alındığını tespit etmem üzerine harekete geçmeden önce dosyayı 24.12.2013 günü sayın Başsavcım Turan ÇOLAKKADI ve Başsavcı vekilim Oktay ERDOĞAN’a ayrıntısı ile arz ettim.

Yani bu sayfaların TEDBİREN engellemesi için başvurulan soruşturma da 2012’de başlatılan ve son zamanlarda gündeme gelen bir soruşturmaya dayandırılmış. Bu da olayın diğer bir ilginç yönü. Yani yeni bir karar yok. Sadece tedbir alınma kararı var.

Konuyla ilgili olarak Avukat Gökhan Ahi şunları söyledi :

Hukuk sistemimizde, sadece 3 şekilde internet sitesine erişim engellenebilir. Birincisi, kişilik haklarına saldırı sebebiyle hakim kararıyla; İkincisi, 5651 sayılı yasanın 8. maddesinde sayılan katalog suçların işlenmesi halinde hakim kararıyla; Üçüncüsü eser sahibinin haklarının ihlal edilmesi nedeniyle savcı kararıyla.. (hakime onaytlatmak şartıyla) Bu 3 hal dışında, hiç bir şekilde web sitelerine erişim engelleme kararı verilemez. Zaten her 3 halde de hakim kararı şarttır. Türkiye Cumhuriyeti’nin hiç bir kanununda savcının temel hak ve özgürlüklere yönelik karar verme yetkisi bulunmamaktadır.

Vagus.tv ve soundcloud’a ilişkin verilen tedbir kararları, savcılık kararıdır ve hakim kararıyla pekiştirilmedikçe 24 saat içinde kendiliğinden hükümsüz hale gelir. Dolayısıyla bu tedbirler geçersizdir ve artık ne TİB tarafından ne de erişim sağlayıcılar tarafından uygulanabilir.

Bugün Vagus.TV de Aynı Soruşturma Çerçevesinde Tedbir Olarak Engellendi

Diğer yandan aynı dosya numarası verilerek engellenen bir site de Vagus.TV oldu. İnternet üzerinden farklı bir habercilik ile yayınlanan ve usta gazeteci Serdar Akinan’a ait olan sitenin benzer yeni telefon kayıtlarını yayınladıktan sonra tümden bloklandığı belirtiliyor. Bu yapılırken de siteye herhangi bir uyarı ve kaldır ikazı gitmediği bildiriliyor. Yani bu karar da kendi kendine ve “sansür” şeklinde uygulandı.

turk.internet.com